Is het mogelijk om wél snel in, op, en aan bestaande woningen extra volwaardige
woningen te creëren? Ja, blijkt uit de landelijke ontwerpwedstrijd Benut de
overruimte!
Nederland heeft een groot woningtekort. Nieuwbouw alleen gaat dat niet oplossen. De
inzendingen van Benut de overruimte! laten zien dat er creatieve oplossingen zijn om de
huidige woonvoorraad snel en betaalbaar aan te vullen met zelfstandige woningen. Een
mooie collectie met 90 oplossingen van bewoners, ontwerpers en studenten bieden extra
woningen in, om en op de huizen die er al staan.
Betaalbaar & schaalbaar
Alle inzendingen zijn beoordeeld op criteria die voor de toekomstige woonvoorraad
essentieel zijn. Negentig ontwerpen zijn zelfstandig, creatief, levensloopbestendig,
duurzaam, breder toepasbaar, betaalbaar en bieden extra ruimtelijke kwaliteit!
Wat de inzendingen met elkaar gemeen hebben, is dat het toevoegen van een woning in
een bestaande woning an sich zeer betaalbaar kan. De geraamde kosten liggen in de
ontwerpen grofweg tussen € 30.000 en € 125.000. Dat biedt een betaalbaar alternatief tegen
de huidige gemiddelde verkoopprijs van ruim € 500.000 of de huidige gemiddelde huurprijs
in de vrije sector van €1.800 per maand. Doortastend de woningnood aanpakken, zoals de
formerende partijen beogen, wordt met deze diverse ontwerpen realistisch en schaalbaar.
Winnaars Benut de overruimte & top 10 aanbeveling
De inzendingen zijn zeer gevarieerd: van eengezinswoning, portiekwoning tot
appartementen en boerderijen. De jury bestaande uit, Francesco Veenstra, Anne Koning,
Tim Vermeend, Zeno Winkels, Sanne van Manen en Nico Stolwijk heeft de winnaars
gekozen. Graag zet de jury ook de onderstaande creatieve ontwerpen in het zonnetje, de
top 10 van aanbeveling.
| Knel (1e prijs) |
| Hoekwoning
KNEL biedt een handelingsperspectief voor een gezin én een opschaalbaar alternatief voor hoekwoningen. Het ontwerp is een voorbeeld voor particuliere eigenaren, doordacht voor alle levensfases en architectonisch sterk uitgewerkt. De jury prijst de slimme toevoeging die de woningen een eigen identiteit geeft en het bestaande letterlijk omarmt. |
| Happy end (2e prijs) |
| Groot appartementencomplex
Happy End maakt van onbenutte gevels van appartementengebouwen prettige nieuwe woningen. Het ontwerp springt eruit door veel woningen toe te voegen op een klein stukje stad, met duurzame materialen en prefab bouw voor een snelle, betaalbare oplossing. De jury waardeert dat het saaie eindgevels transformeert en onderbenutte ruimte een nieuwe functie geeft. |
| De woningverdubbelaar (3e prijs) |
| Rijtjeswoning
Dit ontwerp combineert technische kwaliteit met een sterke sociale benadering van levensloopbestendig wonen. Het samenleven van generaties versterkt cohesie en maakt wonen betaalbaar voor starters. Simpele ingrepen leveren een hoogwaardige woning op. De jury prijst de duurzame keuzes en het sterke sociale plan. |
| De rode loper (Publieksprijs) |
| Rijtjeswoning
De Rode loper biedt de oplossing om toegang te geven tot meerdere bovenwoningen tegelijk. Zo gaat er geen ruimte verloren aan inpandige trappen. Daarmee is dit een efficiënte manier om meerdere woningen tegelijk te splitsen. Van de in totaal 2300 publieksstemmen gingen er 322 naar dit ontwerp! |
| Zorgsaam in Leiden |
| Rijtjeswoning uitgevoerd
‘Zorgsaam in Leiden’ is een uitgevoerde splitsing. Het is een mooi voorbeeld hoe voor beide familieleden de splitsing voor woongeluk zorgt. Het resultaat is twee duurzaam gerenoveerde, drempelloze woningen. |
| Expandoblok |
| Groot appartementencomplex
Expandoblok maakt gebruik van een inventief inschuifmechanisme dat prefab houten woningen aan de bestaande gevel bevestigd. Zo voegt het zowel woonruimte toe aan het gebouw, als diversiteit in het straatbeeld. |
| Het kwadraat |
| Klein appartementengebouw
Het kwadraat laat zien hoe de optopping van een laag appartementengebouw netjes kan opgaan in het straatbeeld. De optopping voegt extra woningen toe, zonder een ingrijpende verandering van de uitstraling van het gebouw. |
| Geparkeerd |
| Garages
Dit ontwerp laat zien wat er mogelijk is bij het optoppen van een garage. Dat is voor woningen met (vrijstaande) garages een manier om een extra woning te realiseren. ‘Geparkeerd’ onderbouwt waarom dit soort woningen heel geschikt is als generatiewoning. |
| Een tweede leven voor de buitenwijk |
| Garages
Woningen met geschakelde garages (vast aan de woning) hebben de ruimte op de oprit om toegang tot een bovenhuis te regelen. De garage is omgebouwd tot woonruimte wat kwaliteit toevoegt aan het straatbeeld. |
| Rijtjeswoning |
| Rijtjeswoning
Dit is een simpel en effectief ontwerp waarbij met minimale ingrepen kwalitatieve woonruimte is gerealiseerd. Dit ontwerp is goed schaalbaar omdat het geschikt is voor toepassing op veel rijtjeswoningen. |
| Oude schuur, nieuw leven (Aanmoedigingsprijs) |
| Jongste deelnemer met sterke inzending voor hergebruik van een bestaande schuur als woning. |
Magazine vol inspiratie overhandigd aan Anne Koning (gedeputeerde volkshuisvesting, provincie Zuid-Holland)
Het Magazine: Benut de overruimte biedt geïnteresseerde bewoners, gemeenten en professionals in de bouw inspiratie en verdieping om aan de slag te gaan met splitsen.
Aan de slag
De challenge laat zien wat er mogelijk om de overruimte in bestaande woningen te benutten. In de provincies is divers beleid om dit soort oplossingen aan te moedigen. Zo start vanuit de Provincie Gelderland een nieuwe subsidieregeling. Deze regeling bestaat uit een bijdrage voor onderzoek naar splitsen, optoppen en aanbouwen (maximaal € 10.000 per haalbaarheidsonderzoek). En een bijdrage voor het splitsen en/of aanbouwen van maximaal € 8.000 per woning.
Holland Houtland werkt de komende periode met haar partners aan vervolgstappen: kansrijke ontwerpen verder brengen, praktische drempels wegnemen en een platform ontwikkelen dat bewoners helpt om hun eigen huis te splitsen.
De inzendingen die al (deels) zijn uitgewerkt: